Prof. Dr. Mustafa AGÂH

1963 Bingöl/Ağaçeli Köyü’nde dünyaya gelen Mustafa AGÂH,  Bingöl, Muş, Bitlis, Mardin, Ağrı ve Diyarbakır’da birçok müderristen İslâmî ilimler alanında özel dersler aldı. Lisans öğrenimini 1993 yılında el-Ezher Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nde tamamlayan AGÂH,  1994 yılında Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Arapça Okutmanı olarak akademik hayata başladı. 1998 yılında Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Şair Zuheyr b. Ebi Sulma ve Şiirlerinde Hikmet konulu tez çalışmasıyla yüksek lisansını; 2009 yılında Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Kutsal Kitaplarda Tarih ve Edebi Yorumu konulu çalışmasıyla da doktorasını tamamladı.

2011 yılında Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslâm Tarihi Anabilim Dalı’nda Yrd. Doç. Dr. olarak göreve başlayan AGÂH; aynı fakültede 2014 yılında Arap Dili ve Belagati Anabilim Dalı’nda doçentlik, 2019 yılanında ise profesörlük unvanlarını aldı.

Mustafa AGÂH, 2011-2019 yılları arasında çalıştığı Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğretim üyeliği görevinin yanında; dekan yardımcılığı, İslam Tarihi ve Sanatları Bölümü başkanlığı, İslam Tarihi Anabilim Dalı başkanlığı ve Temel İslam Bilimleri Bölüm başkanlığı gibi farklı idari görevler de üstlenmiştir.

2019 yılında Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne vekil dekan olarak atanan Prof. Dr. Mustafa AGÂH; çok sayıda yüksek lisans ve doktora öğrencisi mezun etmiş, Türkçe ve yabancı dillerde yayımlanmış pekçok kitap, makale ve tebliğ çalışması kaleme almıştır.

Halen fakülte vekil dekanlığı görevini sürdüren Prof. Dr. Mustafa AGÂH, evli ve beş çocuk babası olup Arpça, Farsça ve İngilizce bilmektedir.

Yüksek Lisans Tez Başlığı:

ZÜHYR B. EBİ SULMA VE HİKMET

Doktora Tez Başlığı:

KUTSAL KİTAPLARDAKİ TARİHİ OLAYLAR ve EDEBİ YORUMU (Hz. Adem'den Hz. Lut'a kadar)

1. Ka'b b. Züheyr, Hayatı ve Divanı

2. Melakan, Gaz ve Muradan Köyleri Zazacasının Ses Değişimi Yönünden Karşılaştırılması.

3. Lerch'in Zazaki Derlemelerinin Çevrimyazımı ve türlerine Göre Sözcüklerin tahlili

4. İbn-i Hişâm'ın, Şerh-u Katri'n-neda ve Belli's-Sadâ'da İştişhadt ettiği Ayetler.

5. Diwana Hezin (Metn, Lekol'in û Ferheng). 

6. Muhammed Kürd Ali Hayatı, Eserleri ve Arap Diline Katkıları.

7. Zazakî de Derheqê Awani û Antışî Karî Ser Yew Cıgerayîş

8. Gramerê Zazakî de Derheqê Negatîfîye Yew Cıgerayîş

9-Meseleyê dormale darahênî (Metne - tedqîq). Genç çevresine ait masallar (Metin - inceleme)

10. Genç Zıkte Yöresi Günlük Hayatta Kullanılan Araç-Gereçlerle İlgili Terimler ve Anlamları

1) Mustafa KIRKIZ, "Hakikat ve Mecaz Bağlamında Kur’ân’da “Engellilik” İfade Eden Sözcüklerin Linguistik Analizi", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, ss. 103-117, 2007. [full text online][PDF]

2) Mustafa KIRKIZ, "Arap Dilinde Mastar ve Önemi", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, ss. 209-226, 2010, [full text online][PDF]

3) Mustafa KIRKIZ, "Dilbilim Tekniği Açısından Arapçanın Korunmaya Alınışı", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi , ss. 317-333, 2010. [full text online][PDF]

4) Mustafa KIRKIZ, "Şair Ebu 'Alâ El-Ma'arrî Hayatı, Eserleri ve Edebi Anlayışı", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi , ss. 157-175, 2011.[full text online][PDF]

5) MUSTAFA KIRKIZ, "el-Ezher Özelinde Mısır’da Klasik ve Modern Eğitim / Classic andn Modern Education in al-Azhar", Cilt: 14, Sayı: 1, Yıl: 2014, ss. 167-189.[full text online][PDF]

6) MUSTAFA KIRKIZ, "eş-Şekvâ fi Şi'ri Ferazdâk" Kulliyetu'l-Kalem el-Cami'âti'l-Mecelle, Kerkük/IRAK[full text online][PDF]

7) MUSTAFA KIRKIZ, "İsti'mâlu'l-Ferazdak li (Haysu),  Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 2, Sayı:2. 2015.s.53-68.[full text online][PDF]

8) Mustafa KIRKIZ, Sahip AKTAŞ, "Arap Dilinde Ta'rîb Olgusu" Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, ss. 17-38, 2016. [full text online][PDF]

9) Ousama EKHTIAR, Mustaf KIRKIZ, Yusuf b. Muhammed el-Eyûbi'nin Sarayında Şairler ve Saltanat Hakkındaki Örnek Şiirler, ss. 9-20,2017. [full text online][PDF]

1. Mustafa KIRKIZ, “Medreseler ve Ezher’de İslamî İlimler (Medrese Müfredatıyla Ezher’in MüfredatınınKarşılaştırılması)”, Uluslararası Medrese ve İlahiyat Kavşağında İslami İlimler Sempozyumu, Bingöl Üniversitesi Yayınları, (ed. İsmail Narin), Bingöl 2013.

2. Mustafa KIRKIZ, “Selçuklu Dönemi Belagatçisi Abdulkahir el Curcâni’nin Hayatı ve Eserleri”, I. Uluslararası Selçuklu Sempozyumu, Kayseri, 27/30 Eylül 2010.

3.  Mustafa KIRKIZ, "ARAPLARDA İLK BELAGAT KIVILCIMLARI" 1. Uluslar Arası Sosyal Bilimler Sempozyumu. Fırat Üniversitesi. 14 Ekim 2016.

4.  Mustafa KIRKIZ, "Meftûn" Mahlasıyla Ünlü Bir Dünbülü Edibi: Abdurrezzak Beg, Zaza Tarihi ve Kültürü Tarihi, Bingöl Üniversitesi, 04.06.2012.

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, yıl 3, cilt 3, sayı 5, Bahar 2013.

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, yıl 3, cilt 3, sayı 6, Güz 2013.

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (BÜİFD), Yıl 1, cilt 1, sayı 1, Bahar 2013.

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (BÜİFD), Yıl 1, cilt 1, sayı 2, Güz 2013.

Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Dergisi,

Fırat üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yıl 2014, cilt 1, sayı 1, Güz 2014.

Fırat üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yıl 2014, cilt 1, sayı 1, Güz 2014.

FÜBAP (Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri) tarafından desteklenen “ Kutsal Kitaplardaki Tarihi Olaylar ve Edebi Yorumu” konulu proje. koordinatör yardımcısı.

BAP -526-151-2013 no.lu projede yürütücü. Bingöl Üni.

Mustafa KIRKIZ, Arap Belâgat İlminin Tarihi ve Gelişim Aşamaları, 286 s., Beyan Yayınları, İstanbul 2014.

Mustafa KIRKIZ, Medhal ila nahvi'l Arabî. Lorya Yayınevi. 2015 

Mustafa KIRKIZ, el-Muderrec el-Besît fi-İlmi'n-Nahvi, Lorya Yayınevi,  2016

PANEL: “Mekke’nin Fethi”, Bingöl Anadolu Gençlik Derneği, 31 Aralık 2012

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Genç İlçe Müftülüğü, Nisan 2011.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Kiğı İlçesi Müftülüğü, Nisan 2010.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Solhan İlçesi Müftülüğü, Nisan 2010.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Adaklı İlçesi Müftülüğü, Nisan 2010.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Kiğı İlçesi Müftülüğü, Nisan 2013.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl İli Adaklı İlçesi Müftülüğü, Nisan 2013.

KONFERANS: Bingöl Ü. İlahiyat F. Çarşamba Konuşması Etkinliği “Kur’an’da Tüm Yönleriyle Hz. İbrahim”, 2012.

PANEL: Kutlu Doğum Haftası Bingöl, Belediye Konferans salonu.