1. FARKLI KIRÂATIN FARKLI ANLAMLARA ETKİSİ,
http://dx.doi.org/10.29228/isorej.74596 Uluslar arası İsorej Dergisinde yayınlanmıştır.
Özet
Kur’ân’ın anlaşılmasına yönelik çalışmalar asr-ı saâtten günümüze kadar özenle üzerine durulan en önemli konu olarak önemini korumaktadır. Yukarıda geçtiği gibi Kur’ân’ı doğru anlamanın ilk adımı onu doğru telaffuz etmekle başlar. Doğru telaffuz geçerli okuma demektir. Günümüz itibariyle bize ulaşan sahih ve mütevatir Kur’ân metni dışında ahrufü’s-seb‘â dan herhangi bir metin mütedavülde kalmamıştır. Dolayısıyla doğru okuma Kur’ân’ın anlaşılmasında ilk adım olma özelliğini devam ekmekle beraber doğru anlamın sadece metinle sınırlandırılmamaktadır. Zira bazen iki farklı okuma mütevatir olabilir veya bir kıraat mütevatir olur fakat anlamında bir kapalılık söz konusu olmaktadır. Bu gibi durumlarda anlamı daha belirgin hale getirmek ve mana tercihini ortayaya koymak için farklı delillere bakması söz konusu olmaktadır. Bu deliller öncelikli sırasına göre âyet, hadis sahabe icmâ’veya ittifakına baş vurulur. Bu konuda delil olmazsa asr-ı saâdet döneminde kullanılan Kur’ân ve hadis Arapçasına baş vurulur. Böylelikle ayetten murat olunan mana ortaya konmuş olmaktadır. Aşağıda sunacağımız ayet buna örnek olmaktadır.
Kur’ân’ın hitap ettiği kitle yaşlı, genç gibi bildiği ifade biçiminden farklı olan telaffuzu ifade etmesinde sıkıntı yaşayan kişilerde dahil olmak üzere her seviyeden kişileri kapsıyordu. Dolayısıyla vahyin gölgesinde yaşamak isteyen Mü’minlerin onu kolay telaffuz etmeleri, daha hızlı anlamalarına, ezberlemelerine katkı sağladığı gibi onu yaşamalarına yardımcı olur. Allah peygamberine kolaylarına gelebilecek farklı şekilde okuma tarzlarını öğretti o da insanlara onların kolaylarına gelebilecek farklı okumaları seçebileceğini ve seçtiği kırâati okuyabileceğini öğretti.
Anahtar Kelimeler
Kur’an, Kırâat, Ahrufü’s-eb‘â, Anlam
1. TEFSÎRÜ’L-KUR’ÂN-I ÂZÎM’DE KULLANILAN TEFSİR KAVRAMLARI VE TEFSÎR YÖTEMİ,
http://dx.doi.org/10.29228/isorej.74596 Uluslar arası İsorej Dergisinde yayınlanmıştır.
Özet
Allah (c.c) insanların kıyamete dek sürecek olan yaşantılarına ve yaşam farlılıklarına vahiy temelli bir tarzla[1] kapsayıcı bir yol çizerken onlara rol model olabilecek her yönüyle seçkin ve mükemmel [2] bir insanı vahyine muhatap kılmıştır.
Allah (c.c) son olarak metlü vahyine mazhar kıldığı Hz. Muhammed’e (s.a.v) “…İnsanlara indirdiklerimizi kendilerine açıklaman için ve (ola ki üzerinde) düşünürler diye sana da uyarıcı kitabı indirdik.” [3] buyurarak onun vahyin anlaşılması konusunda rolünü belirledi. Dolayısıyla murad-ı ilahinin anlaşılması konusunda ilk merçi olarak görev alan Allah Resûlü kendisine inzâl olunan vahyi söz ve uygulamalarıyla ifade etmeye çalışmıştır. Yanlış anlamlara fırsat vermemek için inzal olunan vahyin metnini muhafaza ettiği gibi anlamı da muhafaza etme konusunda oldukça titiz ve hassas davranmıştır. Yanlış anlamaları fark ettiği anda anında müdahale ederek doğru anlamı açıklamıştır. Onun ahlakıyla ahlaklanan sahabi-i kiramda onun yöntemini takip etmeye çalışmışlardır. Sahabi-i kiramdan sonra Tabiîler ve onlardan sonra gelenler alimlerde bu hassasiyeti sürdürdüler.
Âlimler, İlk temeli asrı saadet dönemine kullanılan fakat bugünkü anlamıyla kategörize edilmeyen anlamları bazı kavramlarla kategorize ederek murad olunan mananın korumasına yönelik önemli çalışmaları ve tespitleri ortaya koymuşlardır. Bahsettiğimiz alimlerden biri olduğuna inandığımız İbn Kesîr, hazırladığı Tefsîrü’l-Kur’âni’l azim adlı eserini bu bağlamda incelenmesi faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Çalışmamızın konusu İbn Kesîr’in tefsîrinde ifade etmeye çalıştığı kavramları tespit etmektir. Zira yaklaşık bütün tefsirlerde olduğu gibi İbn Kesîr’de de usûlî kavramlar mana bakımından ele alınmış gibi görünmektedir.
Bu çalışmamızda Tefsîrü’l-Kur’âni’l azim’de kullanılan kavramlardan İbn Kesîr açısından murad-ı ilahin anlaşılması konusunda doğru yöntemin ortaya çıkarılmasıdır. Bununla beraber İbn Kesîr’in tefsir yönteminin farkını diğer müfessîrlerin tefsir yaklaşımlarıyla sentezleyerek uygun veya daha tercihli mananın anlaşılmasına çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Tefsîrü’l-Kur’âni’l Azim İbn Kesîr Tefsîr Usûl Mana Yöntem Kavram